{"id":315,"date":"2026-01-24T04:14:37","date_gmt":"2026-01-24T04:14:37","guid":{"rendered":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/?p=315"},"modified":"2026-01-24T04:16:30","modified_gmt":"2026-01-24T04:16:30","slug":"bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/","title":{"rendered":"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>T\u00f3m t\u1eaft (Abstract)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u00e3 qua b\u00e0o ch\u1ebf c\u1ee7a <em>Polygonum multiflorum<\/em> Thunb. (H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4), v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh bao g\u1ed3m nh\u00f3m stilben (stilben glycosid), anthraquinon, flavonoid, alkaloid, acid phenolic,\u2026 v\u00e0 c\u00f3 c\u00e1c t\u00e1c d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd nh\u01b0 ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a, b\u1ed5 huy\u1ebft, ch\u1ed1ng kh\u1ed1i u, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft, ch\u1ed1ng vi\u00eam; \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i tr\u00ean l\u00e2m s\u00e0ng. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p b\u00e0o ch\u1ebf ch\u1ee7 y\u1ebfu g\u1ed3m: h\u1ea7m v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en, h\u1ea5p, c\u1eedu ch\u01b0ng c\u1eedu s\u00e1i (ch\u00edn l\u1ea7n h\u1ea5p \u2013 ch\u00edn l\u1ea7n ph\u01a1i) v\u00e0 om (\u7086\u5236). Sau b\u00e0o ch\u1ebf, m\u00e0u s\u1eafc d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u s\u1eabm h\u01a1n v\u00e0 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc c\u0169ng thay \u0111\u1ed5i t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00f4ng qua vi\u1ec7c tra c\u1ee9u t\u00e0i li\u1ec7u trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, nh\u1eadn th\u1ea5y c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 v\u1eabn ch\u01b0a to\u00e0n di\u1ec7n so v\u1edbi H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng. Do \u0111\u00f3, b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ed5ng quan c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u trong kho\u1ea3ng 20 n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00f4ng ngh\u1ec7 b\u00e0o ch\u1ebf, th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc v\u00e0 ho\u1ea1t t\u00ednh d\u01b0\u1ee3c l\u00fd c\u1ee7a ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4, nh\u1eb1m cung c\u1ea5p c\u01a1 s\u1edf tham kh\u1ea3o cho vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m b\u00e0o ch\u1ebf t\u1eeb r\u1ec5 c\u1ee7a c\u00e2y H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 (<em>Polygonum multiflorum<\/em> Thunb.), thu\u1ed9c h\u1ecd Rau r\u0103m (Polygonaceae), l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh c\u1ee7a Trung y c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u00f5 r\u1ec7t gi\u1eefa d\u1ea1ng s\u1ed1ng v\u00e0 d\u1ea1ng \u0111\u00e3 ch\u1ebf. H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c, ti\u00eau th\u0169ng, c\u1eaft c\u01a1n s\u1ed1t r\u00e9t, nhu\u1eadn tr\u00e0ng th\u00f4ng ti\u1ec7n; trong khi \u0111\u00f3, ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ed5 can th\u1eadn, \u00edch tinh huy\u1ebft, l\u00e0m \u0111en r\u00e2u t\u00f3c, m\u1ea1nh g\u00e2n c\u1ed1t, h\u00f3a tr\u1ecdc v\u00e0 h\u1ea1 lipid m\u00e1u.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong s\u00e1ch <em>B\u1ea3n th\u1ea3o h\u1ed9i ng\u00f4n<\/em> c\u00f3 ghi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>\u201cH\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 d\u00f9ng s\u1ed1ng kh\u00ed h\u00e0n, t\u00ednh li\u1ec5m, c\u00f3 \u0111\u1ed9c; ch\u1ebf ch\u00edn th\u00ec kh\u00ed \u00f4n, kh\u00f4ng \u0111\u1ed9c\u201d [1].<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0o ch\u1ebf theo quy tr\u00ecnh chu\u1ea9n, th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, v\u00e0 nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi hi\u1ec7u qu\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c l\u00fd. V\u00ed d\u1ee5, sau khi h\u1ea5p, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng anthraquinon d\u1ea1ng li\u00ean h\u1ee3p trong ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 gi\u1ea3m, trong khi anthraquinon d\u1ea1ng t\u1ef1 do t\u0103ng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00e1c d\u1ee5ng t\u1ea3 h\u1ea1 c\u1ee7a ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 gi\u1ea3m r\u00f5 r\u1ec7t, qua \u0111\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u1ea3m \u0111\u1ed9c. Ngo\u00e0i ra, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng stilben glycosid gi\u1ea3m; h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng lecithin gi\u1ea3m theo th\u1eddi gian h\u1ea5p k\u00e9o d\u00e0i; trong khi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed5ng polysaccharid tan trong n\u01b0\u1edbc t\u0103ng l\u00ean sau b\u00e0o ch\u1ebf [2\u20134].<\/p>\n\n\n\n<p><em>D\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c (phi\u00ean b\u1ea3n 2020)<\/em> [5] ghi nh\u1eadn t\u1ed5ng c\u1ed9ng 61 b\u00e0i thu\u1ed1c th\u00e0nh ph\u1ea9m c\u00f3 ch\u1ee9a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ho\u1eb7c ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 9 b\u00e0i ch\u1ee9a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng v\u00e0 52 b\u00e0i ch\u1ee9a ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn h\u01a1n tr\u00ean l\u00e2m s\u00e0ng, v\u1edbi t\u1ef7 l\u1ec7 ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1ea5t l\u1ee3i th\u1ea5p h\u01a1n v\u00e0 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 an to\u00e0n cao h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00f3, b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u li\u00ean quan tr\u00ean c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u CNKI, Wanfang, PubMed, Scopus, SciFinder, Wiley Online Library,\u2026 \u0111\u1ec3 t\u1ed5ng h\u1ee3p m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7 b\u00e0o ch\u1ebf, th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc v\u00e0 ho\u1ea1t t\u00ednh d\u01b0\u1ee3c l\u00fd c\u1ee7a ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4, nh\u1eb1m cung c\u1ea5p c\u01a1 s\u1edf tham kh\u1ea3o cho vi\u1ec7c khai th\u00e1c v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. C\u00f4ng ngh\u1ec7 b\u00e0o ch\u1ebf (\u70ae\u5236\u5de5\u827a)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1.1. H\u1ea7m v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en (\u9ed1\u8c46\u6c41\u7096\u5236)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Theo <em>D\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c (phi\u00ean b\u1ea3n 2020)<\/em>, H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eaft phi\u1ebfn ho\u1eb7c kh\u1ed1i, h\u1ea7m v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en cho \u0111\u1ebfn khi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea5p thu ho\u00e0n to\u00e0n th\u00ec thu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 [5]. B\u1ea3ng 1 t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u00e1c quy ph\u1ea1m b\u00e0o ch\u1ebf ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u1ea7m n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng \u1edf c\u00e1c c\u1ea5p t\u1ec9nh v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1; trong \u0111\u00f3, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u1ecf so v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p trong <em>D\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c (2020)<\/em> (ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u1ec1 ph\u1ee5 li\u1ec7u), c\u00f2n l\u1ea1i v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng quy \u0111\u1ecbnh r\u00f5 th\u1eddi gian h\u1ea7m, trong khi th\u1eddi gian h\u1ea7m c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc. Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a T\u1ea1 T\u0129nh v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [6] \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a th\u1eddi gian h\u1ea7m v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en \u0111\u1ebfn h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n hi\u1ec7u l\u1ef1c trong ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4, k\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng stilben glycosid gi\u1ea3m d\u1ea7n khi th\u1eddi gian h\u1ea7m k\u00e9o d\u00e0i; trong khi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng anthraquinon t\u1ef1 do \u0111\u1ea1t gi\u00e1 tr\u1ecb cao nh\u1ea5t \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m 32 gi\u1edd, sau \u0111\u00f3 gi\u1ea3m khi th\u1eddi gian ti\u1ebfp t\u1ee5c k\u00e9o d\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00e1c ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng th\u1eddi gian b\u00e0o ch\u1ebf t\u1ed1i \u01b0u c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u1ea7m n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en l\u00e0 kho\u1ea3ng 24 gi\u1edd. C\u00e1c ch\u1ec9 ti\u00eau ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 hi\u1ec7n nay ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u1eadp trung v\u00e0o stilben glycosid v\u00e0 anthraquinon; tuy nhi\u00ean, ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec1u gi\u1ea3m sau b\u00e0o ch\u1ebf, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u1eb7c t\u00ednh \u201cb\u1ed5 \u00edch t\u0103ng c\u01b0\u1eddng\u201d c\u1ee7a ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4. Do \u0111\u00f3, vi\u1ec7c ch\u1ec9 s\u1eed d\u1ee5ng hai ch\u1ec9 ti\u00eau n\u00e0y l\u00e0m ti\u00eau ch\u00ed ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i h\u1ea1n ch\u1ebf; vi\u1ec7c b\u1ed5 sung nh\u00f3m \u0111\u01b0\u1eddng (polysaccharid) l\u00e0m ch\u1ec9 ti\u00eau ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap tr\u00e1nh c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1ea5t l\u1ee3i do b\u00e0o ch\u1ebf ch\u01b0a \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u [7].<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1.2. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u01b0ng (\u84b8\u5236)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u01b0ng ch\u1ee7 y\u1ebfu bao g\u1ed3m <strong>ch\u01b0ng thanh (\u6e05\u84b8)<\/strong>, <strong>ch\u01b0ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en<\/strong>, <strong>ch\u01b0ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en ph\u1ed1i ho\u00e0ng t\u1eedu<\/strong>,\u2026 [8]. <em>D\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c (b\u1ea3n 2020)<\/em> quy \u0111\u1ecbnh s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p <strong>ch\u01b0ng thanh<\/strong> ho\u1eb7c <strong>tr\u1ed9n \u0111\u1ec1u v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en r\u1ed3i ch\u01b0ng<\/strong>, cho \u0111\u1ebfn khi <strong>b\u00ean trong v\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u00e0u n\u00e2u s\u1eabm<\/strong>, sau \u0111\u00f3 th\u00e1i phi\u1ebfn v\u00e0 s\u1ea5y kh\u00f4 \u0111\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c <strong>H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf<\/strong> [5].<\/p>\n\n\n\n<p>Trong \u0111\u00f3, <strong>ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p chu\u1ea9n \u0111i\u1ec1u ch\u1ebf n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en<\/strong> \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 sau: l\u1ea5y <strong>10 kg \u0111\u1eadu \u0111en<\/strong>, th\u00eam l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc th\u00edch h\u1ee3p, \u0111un kho\u1ea3ng <strong>4 gi\u1edd<\/strong>, c\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng <strong>15 kg n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu<\/strong>; b\u00e3 \u0111\u1eadu ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u00eam n\u01b0\u1edbc \u0111un kho\u1ea3ng <strong>3 gi\u1edd<\/strong>, c\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng <strong>10 kg n\u01b0\u1edbc<\/strong>, g\u1ed9p hai l\u1ea7n thu \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng <strong>25 kg n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c th\u00f4ng tin v\u1ec1 <strong>ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u01b0ng H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4<\/strong> \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng t\u1ea1i c\u00e1c t\u1ec9nh, th\u00e0nh ph\u1ed1 tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng h\u1ee3p (B\u1ea3ng 2). \u0110i\u1ec3m k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ebf bi\u1ebfn th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh khi <strong>b\u00ean trong v\u00e0 b\u00ean ngo\u00e0i d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u chuy\u1ec3n sang m\u00e0u n\u00e2u s\u1eabm ho\u1eb7c \u0111en n\u00e2u<\/strong>. Tuy nhi\u00ean, <strong>vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 m\u00e0u s\u1eafc mang t\u00ednh ch\u1ee7 quan cao<\/strong>, d\u1eabn \u0111\u1ebfn <strong>ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 s\u1ef1 sai kh\u00e1c \u0111\u00e1ng k\u1ec3<\/strong> gi\u1eefa c\u00e1c n\u01a1i.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p <strong>ch\u01b0ng thanh<\/strong> \u0111\u1ec3 ch\u1ebf bi\u1ebfn H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4, s\u1eed d\u1ee5ng <strong>10 nh\u00f3m m\u1eabu<\/strong> v\u1edbi c\u00e1c th\u1eddi gian ch\u01b0ng kh\u00e1c nhau (<strong>0\u201348 gi\u1edd<\/strong>), \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00e2n t\u00edch s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a <strong>26 th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc<\/strong> tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau ch\u1ebf bi\u1ebfn. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y, khi th\u1eddi gian ch\u01b0ng thay \u0111\u1ed5i, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng 26 th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i r\u00f5 r\u1ec7t. C\u1ee5 th\u1ec3, c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n nh\u01b0 <strong>emodin-8-O-\u03b2-D-glucoside, physcion-8-O-\u03b2-D-glucoside, acid chrysophanic, TSG (\u864e\u6756\u82f7), epicatechin<\/strong> c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng <strong>t\u0103ng tr\u01b0\u1edbc r\u1ed3i gi\u1ea3m sau<\/strong>, trong khi <strong>c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t phenol t\u0103ng l\u00ean<\/strong>. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n n\u00e0y <strong>li\u00ean quan m\u1eadt thi\u1ebft \u0111\u1ebfn th\u1eddi gian ch\u01b0ng<\/strong>, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn <strong>ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf<\/strong> [9].<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ee9a D\u1ee5c \u0110\u1ecbch [8] s\u1eed d\u1ee5ng b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p: <strong>ch\u01b0ng thanh<\/strong>, <strong>ch\u01b0ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en<\/strong>, <strong>ch\u01b0ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en ph\u1ed1i ho\u00e0ng t\u1eedu<\/strong>, v\u00e0 <strong>ninh v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en<\/strong> \u0111\u1ec3 ch\u1ebf bi\u1ebfn H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4, sau \u0111\u00f3 so s\u00e1nh <strong>quy lu\u1eadt bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i chung c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc<\/strong> \u1edf c\u00e1c th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ch\u1ebf bi\u1ebfn kh\u00e1c nhau. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y, khi <strong>th\u1eddi gian ch\u1ebf bi\u1ebfn \u0111\u1ea1t 32 gi\u1edd<\/strong>, c\u1ea3 b\u1ed1n lo\u1ea1i H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea1t <strong>ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao h\u01a1n<\/strong>, v\u00e0 t\u1ea1i m\u1ed1c <strong>32 gi\u1edd<\/strong>, s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc gi\u1eefa c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u1ebf bi\u1ebfn tr\u1edf n\u00ean <strong>t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fd Nghi\u00ean Di v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [10] so s\u00e1nh h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng <strong>24 th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc<\/strong> c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 \u1edf c\u00e1c th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ch\u01b0ng v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en kh\u00e1c nhau, s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p <strong>s\u1eafc k\u00fd l\u1ecfng si\u00eau hi\u1ec7u n\u0103ng gh\u00e9p kh\u1ed1i ph\u1ed5 ba t\u1ee9 c\u1ef1c (UPLC\u2013QqQ\u2013MS\/MS)<\/strong> \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y, khi <strong>th\u1eddi gian ch\u1ebf bi\u1ebfn t\u0103ng l\u00ean<\/strong>, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng <strong>c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t stilben glycoside (TSG), anthraquinon v\u00e0 flavonoid gi\u1ea3m d\u1ea7n<\/strong>, trong khi <strong>h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t phenol t\u0103ng l\u00ean r\u00f5 r\u1ec7t<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1.3. C\u1eedu ch\u01b0ng c\u1eedu ch\u1ebf (\u4e5d\u84b8\u4e5d\u5236)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Trong <em>B\u1ea3n th\u1ea3o h\u1ed9i ng\u00f4n<\/em> [1] c\u00f3 ghi ch\u00e9p: H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9n v\u1edbi \u0111\u1eadu \u0111en r\u1ed3i \u0111em ch\u01b0ng, ph\u01a1i kh\u00f4, t\u1ea9m r\u01b0\u1ee3u, l\u1eb7p l\u1ea1i ch\u00edn l\u1ea7n th\u00ec thu \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 c\u1eedu ch\u01b0ng c\u1eedu s\u00e1i. Vu Mi\u00eau v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [11] \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1eedu ch\u01b0ng c\u1eedu ch\u1ebf, l\u1ea5y kho\u1ea3ng 3,6 kg phi\u1ebfn H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng, tr\u1ed9n v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en \u0111\u00e3 ng\u00e2m s\u1eb5n, \u1ee7 cho h\u00fat h\u1ebft n\u01b0\u1edbc, sau \u0111\u00f3 ch\u01b0ng c\u00e1ch th\u1ee7y c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1eadu \u0111en \u0111\u00e3 ng\u00e2m trong 4 gi\u1edd. L\u1ea5y phi\u1ebfn H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ra, ph\u01a1i kh\u00f4, thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n ph\u1ea9m \u201cnh\u1ea5t ch\u01b0ng nh\u1ea5t ch\u1ebf\u201d; ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u1eb7p l\u1ea1i quy tr\u00ecnh tr\u00ean t\u1ed5ng c\u1ed9ng 9 l\u1ea7n \u0111\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 c\u1eedu ch\u01b0ng c\u1eedu ch\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng <strong>axit gallic, 2,3,5,4\u2032-tetrahydroxystilbene-2-O-\u03b2-D-glucoside (TSG), emodin-8-O-\u03b2-D-glucoside, physcion-8-O-\u03b2-D-glucoside, emodin, physcion v\u00e0 5-hydroxymethylfurfural (5-HMF)<\/strong>, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi so s\u00e1nh v\u1edbi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n trong H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a <em>D\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c<\/em>. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y: so v\u1edbi H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 c\u1eedu ch\u01b0ng c\u1eedu ch\u1ebf, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng <strong>c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t anthraquinon gi\u1ea3m kho\u1ea3ng 73%<\/strong>, <strong>TSG gi\u1ea3m kho\u1ea3ng 43%<\/strong>, trong khi <strong>h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng axit gallic cao h\u01a1n kho\u1ea3ng 1,3 l\u1ea7n<\/strong>; <strong>5-HMF ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n trong H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a D\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed1ng Th\u1ea7n Ca v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [12] \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p <strong>c\u1eedu ch\u01b0ng c\u1eedu s\u00e1i<\/strong> nh\u01b0 sau: l\u1ea5y 9 ph\u1ea7n H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng (m\u1ed7i ph\u1ea7n 200 g), tr\u1ed9n \u0111\u1ec1u v\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en cho \u0111\u1ebfn khi h\u00fat h\u1ebft d\u1ecbch, \u0111em ch\u01b0ng c\u00e1ch th\u1ee7y b\u1eb1ng b\u1ebfp t\u1eeb; l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u1ea5y c\u00e1c m\u1eabu sau khi ch\u01b0ng <strong>8, 16, 24, 32, 40, 48, 56, 64 v\u00e0 72 gi\u1edd<\/strong>, sau \u0111\u00f3 ph\u01a1i kh\u00f4. C\u00e1c m\u1eabu ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed9n \u0111\u1ec1u v\u1edbi d\u1ecbch trong n\u1ed3i \u0111\u1ea5t r\u1ed3i s\u1ea5y kh\u00f4 trong t\u1ee7 s\u1ea5y, l\u1eb7p l\u1ea1i thao t\u00e1c tr\u00ean \u0111\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 9 m\u1eabu ch\u1ebf ph\u1ea9m.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y: trong giai \u0111o\u1ea1n <strong>nh\u1ea5t ch\u01b0ng nh\u1ea5t ch\u1ebf<\/strong>, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng anthraquinon v\u00e0 TSG gi\u1ea3m r\u00f5 r\u1ec7t; sau \u0111\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng gi\u1ea3m tr\u1edf n\u00ean \u1ed5n \u0111\u1ecbnh d\u1ea7n, trong khi <strong>h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng anthraquinon t\u1ef1 do t\u0103ng l\u00ean<\/strong>. Th\u00f4ng qua \u0111o gi\u00e1 tr\u1ecb s\u1eafc \u0111\u1ed9 v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng h\u00f3a h\u1ecdc, k\u1ebft qu\u1ea3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng <strong>t\u1eeb nh\u1ea5t ch\u01b0ng nh\u1ea5t ch\u1ebf \u0111\u1ebfn nh\u1ecb ch\u01b0ng nh\u1ecb ch\u1ebf<\/strong>, s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i m\u00e0u s\u1eafc v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc di\u1ec5n ra nhanh; <strong>sau tam ch\u01b0ng tam ch\u1ebf<\/strong>, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ch\u1eadm l\u1ea1i v\u00e0\u8d8b\u4e8e \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. Vi\u1ec7c \u0111o s\u1eafc \u0111\u1ed9 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ebf bi\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 <strong>ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nhanh s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc<\/strong>, cung c\u1ea5p c\u01a1 s\u1edf tham kh\u1ea3o cho ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng sau n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1.4. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u201cv\u0103n ch\u1ebf\u201d (\u7086\u5236)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>V\u0103n ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u1ebf bi\u1ebfn \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a <strong>bang thu\u1ed1c Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng (Giang T\u00e2y)<\/strong>. Sau khi v\u0103n ch\u1ebf, t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ed5 d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi <strong>\u0111\u1ed9c t\u00ednh th\u1ea5p h\u01a1n so v\u1edbi H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng<\/strong>. Hi\u1ec7n nay, k\u1ef9 thu\u1eadt v\u0103n ch\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u01b0a v\u00e0o <strong>Danh m\u1ee5c Di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a phi v\u1eadt th\u1ec3 c\u1ea5p qu\u1ed1c gia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u00e0o v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [13] \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u1ebf bi\u1ebfn theo <em>Quy ph\u1ea1m ch\u1ebf bi\u1ebfn phi\u1ebfn thu\u1ed1c \u0110\u00f4ng d\u01b0\u1ee3c t\u1ec9nh Giang T\u00e2y<\/em> (phi\u00ean b\u1ea3n 2008) \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0103n th\u1ee7 \u00f4. Quy tr\u00ecnh c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 sau: l\u1ea5y kh\u1ed1i H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ea1ch, ng\u00e2m qua \u0111\u00eam cho \u0111\u1ebfn khi b\u00ean trong kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00f5i kh\u00f4, sau \u0111\u00f3 cho c\u00f9ng \u0111\u1eadu \u0111en v\u00e0o b\u00ecnh v\u0103n thu\u1ed1c, th\u00eam n\u01b0\u1edbc \u1ea5m, \u0111\u1eady k\u00edn n\u1eafp, \u0111\u1eb7t trong b\u1ebfp l\u00f2 truy\u1ec1n th\u1ed1ng; xung quanh b\u00ecnh r\u1ea3i tr\u1ea5u kh\u00f4 v\u00e0 than c\u1ee7i r\u1ed3i \u0111\u1ed1t v\u0103n trong <strong>24 gi\u1edd<\/strong>. Khi tr\u1ea5u ch\u00e1y h\u1ebft v\u00e0 ngu\u1ed9i, l\u1ea5y ra s\u1ea5y trong t\u1ee7 s\u1ea5y \u1edf <strong>65 \u2103<\/strong> \u0111\u1ebfn khi \u0111\u1ea1t kho\u1ea3ng <strong>70% kh\u00f4<\/strong>; ti\u1ebfp \u0111\u00f3 tr\u1ed9n \u0111\u1ec1u v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng r\u01b0\u1ee3u ho\u00e0ng t\u1eedu v\u00e0 n\u01b0\u1edbc thu\u1ed1c c\u00f2n l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 h\u00fat h\u1ebft, r\u1ed3i <strong>ch\u01b0ng 6 gi\u1edd<\/strong>, t\u1eaft l\u1eeda v\u00e0 \u1ee7 k\u00edn qua \u0111\u00eam. Cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u1ea5y ra v\u00e0 s\u1ea5y kh\u00f4 ho\u00e0n to\u00e0n. T\u1ef7 l\u1ec7 s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0 <strong>10 kg \u0111\u1eadu \u0111en v\u00e0 20 kg ho\u00e0ng t\u1eedu cho m\u1ed7i 100 kg H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u00ean, V\u01b0\u01a1ng Tr\u00e1c [14] \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u1ed1i \u01b0u h\u00f3a quy tr\u00ecnh v\u0103n ch\u1ebf, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c th\u00f4ng s\u1ed1 t\u1ed1i \u01b0u l\u00e0: <strong>l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc g\u1ea5p 8,8 l\u1ea7n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u<\/strong>, l\u01b0\u1ee3ng t\u00e1 d\u01b0\u1ee3c (\u0111\u1eadu \u0111en v\u00e0 ho\u00e0ng t\u1eedu) m\u1ed7i lo\u1ea1i <strong>15 g\/100 g d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u<\/strong>, th\u1eddi gian ch\u01b0ng <strong>4 gi\u1edd<\/strong>. Quy tr\u00ecnh n\u00e0y cho ph\u00e9p <strong>gia t\u0103ng h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n ho\u1ea1t ch\u1ea5t \u1edf m\u1ee9c t\u1ed1i \u0111a<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>2.1. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p chi\u1ebft t\u00e1ch v\u00e0 ph\u00e2n l\u1eadp truy\u1ec1n th\u1ed1ng<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Qua kh\u1ea3o c\u1ee9u c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc cho th\u1ea5y, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 <strong>th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4<\/strong> t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i phong ph\u00fa, trong khi <strong>nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f2n h\u1ea1n ch\u1ebf<\/strong>. T\u1ed5ng h\u1ee3p t\u00e0i li\u1ec7u trong g\u1ea7n 20 n\u0103m qua cho th\u1ea5y, t\u1eeb H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf \u0111\u00e3 <strong>ph\u00e2n l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng c\u1ed9ng 46 h\u1ee3p ch\u1ea5t \u0111\u01a1n th\u1ec3<\/strong>, bao g\u1ed3m <strong>11 h\u1ee3p ch\u1ea5t stilben glycoside (TSG v\u00e0 d\u1eabn xu\u1ea5t), 10 h\u1ee3p ch\u1ea5t anthraquinon, 4 flavonoid, 7 polyphenol, 1 alcaloid v\u00e0 13 h\u1ee3p ch\u1ea5t thu\u1ed9c nh\u00f3m kh\u00e1c<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>2.2. Nh\u1eadn di\u1ec7n tr\u1ef1c tuy\u1ebfn<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1edd \u1ee9ng d\u1ee5ng k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1eafc k\u00fd l\u1ecfng gh\u00e9p kh\u1ed1i ph\u1ed5 (LC\u2013MS), c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc trong H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn di\u1ec7n tr\u1ef1c tuy\u1ebfn. Th\u00f4ng qua vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u01b0 vi\u1ec7n h\u1ee3p ch\u1ea5t, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu v\u1edbi ch\u1ea5t chu\u1ea9n v\u00e0 so s\u00e1nh v\u1edbi d\u1eef li\u1ec7u t\u00e0i li\u1ec7u, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng. C\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn di\u1ec7n tr\u1ef1c tuy\u1ebfn bao g\u1ed3m nh\u00f3m stilben glycoside (\u4e8c\u82ef\u4e59\u70ef\u82f7\u7c7b), nh\u00f3m quinon, nh\u00f3m flavonoid, nh\u00f3m acid phenolic, nh\u00f3m alkaloid v\u00e0 c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t kh\u00e1c, c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 sau.<\/p>\n\n\n\n<p>2.2.1. Nh\u00f3m stilben glycoside (\u4e8c\u82ef\u4e59\u70ef\u82f7\u7c7b)<\/p>\n\n\n\n<p>Stilben glycoside l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u00ednh c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf, trong \u0111\u00f3 2,3,5,4\u2032-tetrahydroxystilbene-2-O-\u03b2-D-glucoside (TSG) l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u00e1nh d\u1ea5u (marker). Trong D\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c (b\u1ea3n 2020), TSG \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong m\u1ee5c \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1eadt \u2013 gi\u1ea3 c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf [5].<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh, c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c d\u1eabn xu\u1ea5t c\u1ee7a stilben, nh\u01b0 resveratrol v\u00e0 polydatin (\u864e\u6756\u82f7), \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n trong c\u00e1c m\u1eabu H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf l\u01b0u h\u00e0nh tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng [22]. Stilben glycoside kh\u00f4ng b\u1ec1n v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 nhi\u1ec7t; d\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n gia nhi\u1ec7t, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee7y ph\u00e2n m\u1ea5t g\u1ed1c glucose, t\u1ea1o th\u00e0nh aglycon ho\u1eb7c c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t phenol, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u1ea1ng trans c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh d\u1ea1ng cis khi ti\u1ebfp x\u00fac \u00e1nh s\u00e1ng [23].<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00f4ng qua nh\u1eadn di\u1ec7n tr\u1ef1c tuy\u1ebfn, \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u stilben glycoside kh\u00e1c nh\u01b0:<\/p>\n\n\n\n<p>2,3,5,4\u2032-tetrahydroxystilbene-2-O-(2\u2033-O-galloyl)-\u03b2-D-glucoside<\/p>\n\n\n\n<p>2,3,5,4\u2032-tetrahydroxystilbene-2-O-(2\u2033-O-feruloyl)-\u03b2-D-glucoside<\/p>\n\n\n\n<p>2,3,5,4\u2032-tetrahydroxystilbene-2-O-(2\u2033-O-acetyl)-\u03b2-D-glucoside<\/p>\n\n\n\n<p>2,3,5,4\u2032-tetrahydroxystilbene-2-O-(2\u2033-O-coumaroyl)-\u03b2-D-glucoside<\/p>\n\n\n\n<p>Polygodial glycoside (\u571f\u5927\u9ec4\u82f7)<br>thu\u1ed9c nh\u00f3m stilben glycoside [22, 24].<\/p>\n\n\n\n<p>2.2.2. Nh\u00f3m quinon<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t quinon trong H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf ch\u1ee7 y\u1ebfu bao g\u1ed3m nh\u00f3m anthraquinon (anthraquinon \u0111\u01a1n nh\u00e2n v\u00e0 song nh\u00e2n) v\u00e0 nh\u00f3m naphthoquinon. Trong \u0111\u00f3, anthraquinon nh\u01b0 emodin, physcion v\u00e0 chrysophanol l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a, ch\u1ed1ng ung th\u01b0 [25\u201326], nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9c t\u00ednh gan.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eadn di\u1ec7n tr\u1ef1c tuy\u1ebfn cho th\u1ea5y s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t nh\u01b0:<br>2-acetyl-emodin, emodin-8-O-\u03b2-D-pyranosyl glucoside, physcion-8-O-\u03b2-D-pyranosyl glucoside, \u03c9-hydroxy-emodin, 6-carboxy-emodin, chrysophanol anthrone, hydroxy-chrysophanic acid v\u00e0 c\u00e1c quinon kh\u00e1c [24].<\/p>\n\n\n\n<p>2.2.3. Nh\u00f3m flavonoid<\/p>\n\n\n\n<p>Flavonoid l\u00e0 nh\u00f3m h\u1ee3p ch\u1ea5t c\u00f3 khung 2-phenylchromone, \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a ho\u1ea1t t\u00ednh sinh h\u1ecdc nh\u01b0 ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a. Th\u00f4ng qua nh\u1eadn di\u1ec7n tr\u1ef1c tuy\u1ebfn, \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c flavonoid g\u1ed3m:<br>hesperetin-7-O-glucoside, kaempferol-3-\u03b2-D-glucoside, quercetin, dihydroquercetin v\u00e0 kaempferol [24].<\/p>\n\n\n\n<p>2.2.4. C\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc kh\u00e1c<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i c\u00e1c nh\u00f3m tr\u00ean, H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f2n ch\u1ee9a chromone, h\u1ee3p ch\u1ea5t naphthalene v\u00e0 nhi\u1ec1u th\u00e0nh ph\u1ea7n kh\u00e1c. M\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ee3p ch\u1ea5t l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m m\u1edbi h\u00ecnh th\u00e0nh trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ebf bi\u1ebfn, \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh nh\u01b0 5-hydroxymethylfurfural (5-HMF) v\u00e0 5-hydroxymaltol [21].<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, nh\u1eadn di\u1ec7n tr\u1ef1c tuy\u1ebfn c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n:<\/p>\n\n\n\n<p>Amino acid: \u03b3-L-glutamyl-L-piperidic acid [27], L-hydroxyproline [28], L-tryptophan [29];<\/p>\n\n\n\n<p>Chromone: demethyl-eugenol chromone [24], 2-methyl-5-carboxymethyl-7-hydroxychromone [30];<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u01b0\u1eddng: sucrose [31\u201332], glucose [24];<\/p>\n\n\n\n<p>Acid phenolic: 2-methylgallic acid, 2,5-dihydroxybenzoic acid, vanillic acid, veratric acid [24];<\/p>\n\n\n\n<p>Alkaloid: erythrinine, yunzhilactone, trans-N-caffeoyltyramine, N-trans-feruloyltyramine, N-trans-feruloyl-3-methoxytyramine [24, 28\u201329];<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ee3p ch\u1ea5t naphthalene: hydroxymethyl-trichodermin-O-glucoside [33], chrysophanol-O-malonyl-pyranosyl glucoside [34];<\/p>\n\n\n\n<p>Phospholipid: 1-oleoyl-glycerophosphoinositol [27].<\/p>\n\n\n\n<p>3. Ho\u1ea1t t\u00ednh d\u01b0\u1ee3c l\u00fd<br>3.1. T\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ed5 huy\u1ebft<\/p>\n\n\n\n<p>Kim Jiawen v\u00e0 cs. [35] \u0111\u00e3 so s\u00e1nh t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ed5 huy\u1ebft c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng v\u00e0 H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf, k\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ed5 huy\u1ebft r\u00f5 r\u1ec7t h\u01a1n. C\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n m\u1edbi h\u00ecnh th\u00e0nh sau qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ebf bi\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a ph\u1ea3n \u1ee9ng Maillard, c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m n\u00e0y ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi d\u01b0\u1ee3c t\u00ednh v\u1ed1n c\u00f3 c\u1ee7a d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u, l\u00e0m t\u0103ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 b\u1ed5 huy\u1ebft c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Zhu v\u00e0 cs. [36] ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n ph\u00e2n t\u1eed nh\u1ecf c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng t\u1ea1o huy\u1ebft, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh bao g\u1ed3m acid protocatechuic, polydatin (\u864e\u6756\u82f7) v\u00e0 catechin. Ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ea3o v\u1ec7 chu\u1ed9t thi\u1ebfu m\u00e1u do cyclophosphamide g\u00e2y ra, gi\u00fap \u0111\u1ea9y nhanh s\u1ef1 h\u1ed3i ph\u1ee5c c\u00e1c ch\u1ec9 s\u1ed1 huy\u1ebft h\u1ecdc ngo\u1ea1i vi, t\u0103ng ho\u1ea1t t\u00ednh c\u00e1c enzym ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a trong huy\u1ebft thanh v\u00e0 l\u00e1ch, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00fac \u0111\u1ea9y ph\u1ee5c h\u1ed3i ch\u1ee9c n\u0103ng t\u1ea1o m\u00e1u.<\/p>\n\n\n\n<p>Wang v\u00e0 cs. [37] \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng ph\u00e2n t\u00edch m\u1ed1i quan h\u1ec7 ph\u1ed5 \u2013 hi\u1ec7u qu\u1ea3 (spectrum\u2013effect relationship) \u0111\u1ec3 s\u00e0ng l\u1ecdc c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t ti\u1ec1m n\u0103ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng t\u1ea1o huy\u1ebft, x\u00e2y d\u1ef1ng d\u1ea5u v\u00e2n tay (fingerprint) c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ec9 s\u1ed1 c\u1ee7a m\u00f4 h\u00ecnh thi\u1ebfu m\u00e1u. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y t\u00e1c d\u1ee5ng t\u1ea1o huy\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u00f3m stilben glycoside, anthraquinon v\u00e0 flavonoid.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c cho th\u1ea5y polysaccharide chi\u1ebft xu\u1ea5t t\u1eeb H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u0169ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng n\u0103ng l\u1ef1c ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a \u1edf chu\u1ed9t thi\u1ebfu m\u00e1u, th\u00fac \u0111\u1ea9y t\u1ea1o huy\u1ebft t\u1ea1i l\u00e1ch, t\u1eeb \u0111\u00f3 suy \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng polysaccharide c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n t\u1ea1o huy\u1ebft quan tr\u1ecdng [38].<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f2n cho th\u1ea5y H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf b\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eadu \u0111en c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u01a1n n\u1eefa t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ed5 huy\u1ebft, tuy nhi\u00ean s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t trong quy tr\u00ecnh ch\u1ebf bi\u1ebfn s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn hi\u1ec7u qu\u1ea3 b\u1ed5 huy\u1ebft c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf [39].<\/p>\n\n\n\n<p>Zhuo Lihong v\u00e0 cs. [40] ph\u00e1t hi\u1ec7n H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 t\u0103ng sinh c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o ti\u1ec1n th\u00e2n t\u1ea1o m\u00e1u t\u1ee7y x\u01b0\u01a1ng \u1edf chu\u1ed9t (CFU-GM). C\u01a1 ch\u1ebf t\u00e1c d\u1ee5ng c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a bi\u1ec3u hi\u1ec7n ph\u00e2n t\u1eed k\u1ebft d\u00ednh CD54, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 t\u0103ng sinh c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o t\u1ea1o m\u00e1u.<\/p>\n\n\n\n<p>3.2. T\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a<\/p>\n\n\n\n<p>Feng Guangyuan v\u00e0 cs. [41] cho th\u1ea5y d\u1ecbch chi\u1ebft n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf v\u00e0 TSG \u0111\u1ec1u c\u00f3 ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a t\u1ed1t. S\u1eed d\u1ee5ng m\u00f4 h\u00ecnh t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0 gan ng\u01b0\u1eddi HepG2C8, nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y c\u00e1c m\u1eabu th\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 k\u00edch ho\u1ea1t s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u00e1p \u1ee9ng ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a (ARE), \u0111\u1ed3ng th\u1eddi d\u1ecdn g\u1ed1c t\u1ef1 do DPPH, th\u1ec3 hi\u1ec7n kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a c\u1ea3 ngo\u00e0i t\u1ebf b\u00e0o v\u00e0 th\u00f4ng qua \u0111i\u1ec1u h\u00f2a bi\u1ec3u hi\u1ec7n enzym n\u1ed9i b\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Lin Yan v\u00e0 cs. [25] ph\u00e2n t\u00edch kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a c\u1ee7a ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n anthraquinon trong H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng v\u00e0 H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf, k\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng d\u1ecdn g\u1ed1c t\u1ef1 do ABTS, tuy nhi\u00ean m\u1eabu s\u1ed1ng m\u1ea1nh h\u01a1n m\u1eabu ch\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 suy gi\u1ea3m h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng anthraquinon sau ch\u1ebf bi\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Shi Luyuan [42] nghi\u00ean c\u1ee9u ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c d\u1ecbch chi\u1ebft H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ea5y d\u1ecbch chi\u1ebft n\u01b0\u1edbc (100\u2013400 \u03bcg\/mL) v\u00e0 TSG (15\u201360 \u03bcg\/mL) \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 k\u00edch ho\u1ea1t \u0111\u00e1ng k\u1ec3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n ARE trong t\u1ebf b\u00e0o HepG2, t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>3.3. T\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng x\u01a1 v\u1eefa \u0111\u1ed9ng m\u1ea1ch<\/p>\n\n\n\n<p>Li Meijuan v\u00e0 cs. [43] \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng x\u01a1 v\u1eefa \u0111\u1ed9ng m\u1ea1ch c\u1ee7a emodin trong H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf, s\u1eed d\u1ee5ng chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c ApoE-\/-, cho u\u1ed1ng emodin v\u1edbi c\u00e1c li\u1ec1u 40, 20 v\u00e0 10 mg\/kg. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y bi\u1ec3u hi\u1ec7n SOCS3 t\u0103ng r\u00f5 r\u1ec7t, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00e1c protein JAK2 v\u00e0 STAT3 c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00e1ng k\u1ec3, cho th\u1ea5y emodin c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m ch\u1eadm qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh x\u01a1 v\u1eefa \u0111\u1ed9ng m\u1ea1ch, qua \u0111\u00f3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng x\u01a1 v\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c c\u0169ng ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng x\u01a1 v\u1eefa \u0111\u1ed9ng m\u1ea1ch c\u1ee7a emodin c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u1ee9c ch\u1ebf con \u0111\u01b0\u1eddng t\u00edn hi\u1ec7u mTOR (mammalian target of rapamycin) [44].<\/p>\n\n\n\n<p>3.4. T\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng vi\u00eam<\/p>\n\n\n\n<p>Hu Feifei v\u00e0 cs. [45] ph\u00e1t hi\u1ec7n d\u1ecbch chi\u1ebft n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ea3i thi\u1ec7n vi\u00eam gan nhi\u1ec5m m\u1ee1 kh\u00f4ng do r\u01b0\u1ee3u (NASH) t\u1ed1t h\u01a1n so v\u1edbi H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng. C\u01a1 ch\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1ea3m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng gan do kh\u1ea9u ph\u1ea7n thi\u1ebfu methionin\u2013cholin g\u00e2y ra, th\u00f4ng qua th\u00fac \u0111\u1ea9y qu\u00e1 tr\u00ecnh \u03b2-oxy h\u00f3a acid b\u00e9o v\u00e0 gi\u1ea3m t\u00edch l\u0169y lipid.<\/p>\n\n\n\n<p>Lin v\u00e0 cs. [46] nghi\u00ean c\u1ee9u t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ea3o v\u1ec7 gan c\u1ee7a d\u1ecbch chi\u1ebft n\u01b0\u1edbc H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 s\u1ed1ng v\u00e0 H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf tr\u00ean m\u00f4 h\u00ecnh NASH, k\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y c\u1ea3 hai ch\u1ee7 y\u1ebfu th\u00f4ng qua t\u0103ng ho\u1ea1t t\u00ednh carnitine palmitoyltransferase-1A (CPT-1A), th\u00fac \u0111\u1ea9y \u03b2-oxy h\u00f3a ty th\u1ec3, t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0m gi\u1ea3m t\u00ecnh tr\u1ea1ng vi\u00eam gan nhi\u1ec5m m\u1ee1. Trong \u0111\u00f3, stilben glycoside (nh\u01b0 polydatin, resveratrol) v\u00e0 anthraquinon (nh\u01b0 emodin, physcion v\u00e0 chrysophanic acid) l\u00e0 c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u00ednh c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng h\u1ea1 lipid.<\/p>\n\n\n\n<p>Li v\u00e0 cs. [47] c\u0169ng ph\u00e1t hi\u1ec7n d\u1ecbch chi\u1ebft n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n ho\u1ea1t t\u00ednh emodin c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng l\u00e0m gi\u1ea3m tri\u1ec7u ch\u1ee9ng vi\u00eam x\u01b0\u01a1ng kh\u1edbp.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>3.5. T\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng kh\u1ed1i u<\/p>\n\n\n\n<p>Yang Nian v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [26] \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t anthraquinon l\u00ean ho\u1ea1t l\u1ef1c c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0 gan (Bel-7402), qua \u0111\u00f3 ph\u00e2n t\u00edch t\u00e1c d\u1ee5ng \u1ee9c ch\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c anthraquinon kh\u00e1c nhau \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0 gan. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y emodin (\u5927\u9ec4\u7d20) \u2013 th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh \u2013 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ee9c ch\u1ebf m\u1ea1nh nh\u1ea5t, c\u01a1 ch\u1ebf ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 \u1ee9c ch\u1ebf s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n mRNA v\u00e0 protein c\u1ee7a y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a chuy\u1ec3n h\u00f3a lipid then ch\u1ed1t SREBP1 (sterol regulatory element binding protein-1), t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng ung th\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>Xiang Longchao [48] ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng d\u1ecbch chi\u1ebft c\u1ed3n c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 \u1ee9c ch\u1ebf chuy\u1ec3n h\u00f3a lipid trong t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0 gan, ch\u1ee7 y\u1ebfu th\u00f4ng qua \u0111i\u1ec1u h\u00f2a gi\u1ea3m bi\u1ec3u hi\u1ec7n SREBP1, \u1ee9c ch\u1ebf c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn chuy\u1ec3n h\u00f3a lipid, l\u00e0m gi\u1ea3m acid b\u00e9o kh\u00f4ng no v\u00e0 c\u1ea3m \u1ee9ng qu\u00e1 tr\u00ecnh apoptosis c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>Li v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [49] cho th\u1ea5y d\u1ecbch chi\u1ebft c\u1ed3n c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 k\u00edch ho\u1ea1t con \u0111\u01b0\u1eddng apoptosis n\u1ed9i sinh c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0 gan, c\u01a1 ch\u1ebf ch\u1ee7 y\u1ebfu th\u00f4ng qua con \u0111\u01b0\u1eddng t\u00edn hi\u1ec7u SREBP1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0m gi\u1ea3m s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh acid b\u00e9o kh\u00f4ng no.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00ecn chung, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u1ee9c ch\u1ebf t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0 gan, m\u1edf ra h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi cho c\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng ch\u1ed1ng ung th\u01b0 trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n\n\n<p>3.6. T\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng b\u1ec7nh Alzheimer (sa s\u00fat tr\u00ed tu\u1ec7)<\/p>\n\n\n\n<p>Kim v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [50] ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf v\u00e0 trans-2,3,5,4\u2032-tetrahydroxystilbene-2-O-\u03b2-D-glucoside (TSG) c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi r\u1ed1i lo\u1ea1n nh\u1eadn th\u1ee9c do scopolamine g\u00e2y ra. T\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ea3i thi\u1ec7n nh\u1eadn th\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u1ea3i thi\u1ec7n ch\u1ee9c n\u0103ng neuron, t\u00e1c d\u1ee5ng kh\u00e1ng cholinergic v\u00e0 ch\u1ed1ng apoptosis trong n\u00e3o.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf khi ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u kh\u00e1c c\u0169ng th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00e1c d\u1ee5ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, v\u00ed d\u1ee5 ph\u1ed1i h\u1ee3p H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf v\u1edbi Th\u1ea1ch x\u01b0\u01a1ng b\u1ed3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng bi\u1ec3u hi\u1ec7n protein li\u00ean quan \u0111\u1ebfn synapse, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u1ea3i thi\u1ec7n r\u1ed1i lo\u1ea1n nh\u1eadn th\u1ee9c [51], cho th\u1ea5y H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh tho\u00e1i h\u00f3a th\u1ea7n kinh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u00e3o h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>Lei Dan v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [52] nghi\u00ean c\u1ee9u t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ea3o v\u1ec7 th\u1ea7n kinh c\u1ee7a d\u1ecbch chi\u1ebft H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf tr\u00ean m\u00f4 h\u00ecnh chu\u1ed9t b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n stress sau sang ch\u1ea5n (PTSD). \u1ede v\u00f9ng h\u1ed3i h\u1ea3i m\u00e3 c\u1ee7a chu\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh xu\u1ea5t hi\u1ec7n hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng teo nh\u1ecf th\u00e2n t\u1ebf b\u00e0o th\u1ea7n kinh, sau khi d\u00f9ng c\u00e1c li\u1ec1u kh\u00e1c nhau c\u1ee7a d\u1ecbch chi\u1ebft H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf, h\u00ecnh th\u00e1i t\u1ebf b\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n r\u00f5 r\u1ec7t. C\u01a1 ch\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u1ee9c ch\u1ebf con \u0111\u01b0\u1eddng t\u00edn hi\u1ec7u NF-\u03baB\/I\u03baB, \u0111i\u1ec1u h\u00f2a qu\u00e1 tr\u00ecnh apoptosis c\u1ee7a neuron h\u1ed3i h\u1ea3i m\u00e3.<\/p>\n\n\n\n<p>Yang Xiaoyan [53] ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng polysaccharide c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng sa s\u00fat tr\u00ed tu\u1ec7 th\u1ef1c nghi\u1ec7m, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e2ng cao kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ecdc t\u1eadp v\u00e0 ghi nh\u1edb c\u1ee7a chu\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng ho\u1ea1t t\u00ednh c\u00e1c enzym ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a trong n\u00e3o.<\/p>\n\n\n\n<p>3.7. T\u00e1c d\u1ee5ng h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft<\/p>\n\n\n\n<p>Chen Jun v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [54] \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u00e1c d\u1ee5ng h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf, s\u1eed d\u1ee5ng streptozotocin (STZ) \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u00f4 h\u00ecnh chu\u1ed9t \u0111\u00e1i th\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y, li\u1ec1u cao H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf [1,2 g\/(kg\u00b7ng\u00e0y)] c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n r\u00f5 r\u1ec7t c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng \u201cba nhi\u1ec1u m\u1ed9t \u00edt\u201d \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a \u0111\u00e1i th\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng, l\u00e0m gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft v\u00e0 t\u0103ng bi\u1ec3u hi\u1ec7n insulin, trong \u0111\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft c\u00f3 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan thu\u1eadn v\u1edbi li\u1ec1u d\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>3.8. C\u00e1c t\u00e1c d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd kh\u00e1c<\/p>\n\n\n\n<p>Yang v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [55], th\u00f4ng qua ph\u00e2n t\u00edch chuy\u1ec3n h\u00f3a ty th\u1ec3, ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng d\u1ecbch chi\u1ebft n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf, c\u00f9ng v\u1edbi polysaccharide v\u00e0 TSG, c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5c h\u1ed3i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u00e1c ch\u1ea5t chuy\u1ec3n h\u00f3a n\u1ed9i sinh trong ty th\u1ec3 gan, b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111i\u1ec1u h\u00f2a c\u00e1c con \u0111\u01b0\u1eddng chuy\u1ec3n h\u00f3a ty th\u1ec3, c\u1ea3i thi\u1ec7n r\u1ed1i lo\u1ea1n ch\u1ee9c n\u0103ng ty th\u1ec3, t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0m gi\u1ea3m r\u1ed1i lo\u1ea1n chuy\u1ec3n h\u00f3a \u0111\u01b0\u1eddng \u2013 lipid.<\/p>\n\n\n\n<p>Feng Guangyuan v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 [41] suy \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ebf b\u00e0o g\u1ed1c h\u1eafc t\u1ed1, gi\u00fap ch\u00fang tr\u00e1nh kh\u1ecfi t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng oxy h\u00f3a, qua \u0111\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u00e1c d\u1ee5ng l\u00e0m \u0111en t\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f2n cho th\u1ea5y H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e1c d\u1ee5ng kh\u00e1c nh\u01b0 ch\u1ed1ng lo\u00e3ng x\u01b0\u01a1ng [56], \u0111i\u1ec1u h\u00f2a ch\u1ec9 s\u1ed1 t\u1eed cung v\u00e0 m\u1ee9c hormone sinh d\u1ee5c [57], t\u00e1i c\u1ea5u tr\u00fac h\u1ec7 vi sinh \u0111\u01b0\u1eddng ru\u1ed9t [58], c\u1ea3i thi\u1ec7n ch\u1ee9ng th\u1eadn h\u01b0 theo YHCT [59], t\u0103ng c\u01b0\u1eddng mi\u1ec5n d\u1ecbch [60\u201361], v.v.<\/p>\n\n\n\n<p>4. K\u1ebft lu\u1eadn<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n nay, quy tr\u00ecnh ch\u1ebf bi\u1ebfn H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf gi\u1eefa c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f2n ch\u01b0a th\u1ed1ng nh\u1ea5t, vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec3m k\u1ebft th\u00fac ch\u1ebf bi\u1ebfn mang t\u00ednh ch\u1ee7 quan, d\u1eabn \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u. Do \u0111\u00f3, c\u1ea7n ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u1ec1 c\u01a1 ch\u1ebf then ch\u1ed1t c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ebf bi\u1ebfn nh\u1eb1m gi\u1ea3m \u0111\u1ed9c t\u00ednh v\u00e0 t\u0103ng hi\u1ec7u qu\u1ea3, chu\u1ea9n h\u00f3a quy tr\u00ecnh ch\u1ebf bi\u1ebfn H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t m\u1ee5c ti\u00eau \u201cgi\u1ea3m \u0111\u1ed9c \u2013 t\u0103ng hi\u1ec7u l\u1ef1c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y, sau khi ch\u1ebf bi\u1ebfn chu\u1ea9n h\u00f3a trong 24 gi\u1edd, \u0111\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3; n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 b\u00e1n g\u00e2y ch\u1ebft tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u00ean c\u00e1 ng\u1ef1a v\u1eb1n \u0111\u1ea1t 79,20 mg\/mL [62]. C\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n g\u00e2y \u0111\u1ed9c gan ch\u00ednh trong H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 bao g\u1ed3m anthraquinon \u0111\u01a1n nh\u00e2n (nh\u01b0 emodin, emodin-8-O-\u03b2-D-glucoside) v\u00e0 anthraquinon k\u00e9p (dianthron) [62\u201363]. Sau khi ch\u1ebf bi\u1ebfn chu\u1ea9n h\u00f3a 24 gi\u1edd, dianthron d\u1ec5 chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh anthraquinon, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m tr\u00ean 85%; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi anthraquinon li\u00ean h\u1ee3p chuy\u1ec3n th\u00e0nh anthraquinon t\u1ef1 do, c\u00e1c anthraquinon t\u1ef1 do d\u1ec5 th\u0103ng hoa khi gia nhi\u1ec7t, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u qu\u1ea3 gi\u1ea3m \u0111\u1ed9c th\u00f4ng qua ch\u1ebf bi\u1ebfn [9].<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e0i li\u1ec7u c\u0169ng cho th\u1ea5y, h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng anthraquinon (emodin, physcion\u2026) trong d\u1ecbch chi\u1ebft c\u1ed3n c\u1ee7a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 cao g\u1ea5p kho\u1ea3ng 60 l\u1ea7n so v\u1edbi d\u1ecbch chi\u1ebft n\u01b0\u1edbc [64]. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p chi\u1ebft c\u1ed3n th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh s\u1ef1 h\u00f2a tan anthraquinon; theo th\u1ed1ng k\u00ea l\u00e2m s\u00e0ng, t\u1ef7 l\u1ec7 ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1ea5t l\u1ee3i c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1ebf ph\u1ea9m th\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng d\u00f9ng chi\u1ebft c\u1ed3n l\u00ean t\u1edbi 36,5% [65].<\/p>\n\n\n\n<p>Theo D\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c (2020), c\u00f3 61 ch\u1ebf ph\u1ea9m trung th\u00e0nh d\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ho\u1eb7c H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf, trong \u0111\u00f3 52 ch\u1ebf ph\u1ea9m ch\u1ee9a H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf (chi\u1ebfm 85,2%); 34 ch\u1ebf ph\u1ea9m (65,4%) s\u1eed d\u1ee5ng chi\u1ebft c\u1ed3n \u1edf c\u00e1c n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau ho\u1eb7c to\u00e0n b\u1ed9t. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf trong l\u00e2m s\u00e0ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m, v\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u00e1nh gi\u00e1 r\u1ee7i ro an to\u00e0n \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ebf ph\u1ea9m n\u00e0y nh\u1eb1m \u0111\u1ea3m b\u1ea3o hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 an to\u00e0n khi s\u1eed d\u1ee5ng tr\u00ean l\u00e2m s\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf v\u1eadt ch\u1ea5t then ch\u1ed1t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a thu\u1ed1c \u0110\u00f4ng y. Hi\u1ec7n nay, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 gi\u1ea3m \u0111\u1ed9c t\u00ednh qua ch\u1ebf bi\u1ebfn H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 \u0111\u00e3 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 t\u0103ng hi\u1ec7u l\u1ef1c sau ch\u1ebf bi\u1ebfn c\u00f2n h\u1ea1n ch\u1ebf. T\u1ed5ng quan n\u00e0y k\u1ef3 v\u1ecdng s\u1ebd cung c\u1ea5p c\u01a1 s\u1edf tham kh\u1ea3o cho c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u1ebfp theo, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 ch\u1ebf theo h\u01b0\u1edbng b\u1ed5 can th\u1eadn, \u00edch tinh huy\u1ebft, \u0111en r\u00e2u t\u00f3c, m\u1ea1nh g\u00e2n c\u1ed1t, h\u00f3a tr\u1ecdc h\u1ea1 lipid.<\/p>\n<!-- relpost-thumb-wrapper --><div class=\"relpost-thumb-wrapper\"><!-- filter-class --><div class=\"relpost-thumb-container\"><style>.relpost-block-single-image, .relpost-post-image { margin-bottom: 10px; }<\/style><h3>Related posts:<\/h3><div style=\"clear: both\"><\/div><div style=\"clear: both\"><\/div><!-- relpost-block-container --><div class=\"relpost-block-container relpost-block-column-layout\" style=\"--relposth-columns: 3;--relposth-columns_t: 2; --relposth-columns_m: 2\"><a href=\"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/hieu-qua-va-tinh-an-toan-cua-com-cong-thuc-thao-duoc-trong-dieu-tri-benh-than-man-giai-doan-3\/\"class=\"relpost-block-single\" ><div class=\"relpost-custom-block-single\"><div class=\"relpost-block-single-image rpt-lazyload\" aria-hidden=\"true\" role=\"img\" data-bg=\"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-content\/plugins\/related-posts-thumbnails\/img\/default.png\" style=\"background: transparent no-repeat scroll 0% 0%; width: 150px; height: 150px; aspect-ratio: 1\/1;\"><\/div><div class=\"relpost-block-single-text\"  style=\"height: 75px;font-family: Arial;  font-size: 12px;  color: #333333;\"><h2 class=\"relpost_card_title\">Hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 t\u00ednh an to\u00e0n c\u1ee7a c\u1ed1m c\u00f4ng th\u1ee9c th\u1ea3o d\u01b0\u1ee3c trong \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh th\u1eadn m\u1ea1n giai \u0111o\u1ea1n 3<\/h2><\/div><\/div><\/a><a href=\"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/su-khac-biet-cua-y-hoc-co-truyen-the-he-cu-va-he-nano-the-he-3\/\"class=\"relpost-block-single\" ><div class=\"relpost-custom-block-single\"><div class=\"relpost-block-single-image rpt-lazyload\" aria-hidden=\"true\" role=\"img\" data-bg=\"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-content\/plugins\/related-posts-thumbnails\/img\/default.png\" style=\"background: transparent no-repeat scroll 0% 0%; width: 150px; height: 150px; aspect-ratio: 1\/1;\"><\/div><div class=\"relpost-block-single-text\"  style=\"height: 75px;font-family: Arial;  font-size: 12px;  color: #333333;\"><h2 class=\"relpost_card_title\">S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ee7a thu\u1ed1c y h\u1ecdc c\u1ed5 truy\u1ec1n th\u1ebf h\u1ec7 c\u0169 v\u00e0 h\u1ec7 nano th\u1ebf h\u1ec7 3<\/h2><\/div><\/div><\/a><a href=\"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/che-pham-duong-man-linh-tri-tieu-duong-khang-tri-glucose\/\"class=\"relpost-block-single\" ><div class=\"relpost-custom-block-single\"><div class=\"relpost-block-single-image rpt-lazyload\" aria-hidden=\"true\" role=\"img\" data-bg=\"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-content\/plugins\/related-posts-thumbnails\/img\/default.png\" style=\"background: transparent no-repeat scroll 0% 0%; width: 150px; height: 150px; aspect-ratio: 1\/1;\"><\/div><div class=\"relpost-block-single-text\"  style=\"height: 75px;font-family: Arial;  font-size: 12px;  color: #333333;\"><h2 class=\"relpost_card_title\">ch\u1ebf ph\u1ea9m \u0110\u01b0\u1eddng M\u1eabn Linh tr\u1ecb ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1ng tr\u1ecb glucose<\/h2><\/div><\/div><\/a><\/div><!-- close relpost-block-container --><div style=\"clear: both\"><\/div><\/div><!-- close filter class --><\/div><!-- close relpost-thumb-wrapper -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00f3m t\u1eaft (Abstract) Ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u00e3 qua b\u00e0o ch\u1ebf c\u1ee7a Polygonum multiflorum Thunb. (H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4), v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh bao g\u1ed3m nh\u00f3m stilben (stilben glycosid), anthraquinon, flavonoid, alkaloid, acid phenolic,\u2026 v\u00e0 c\u00f3 c\u00e1c t\u00e1c d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd nh\u01b0 ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a, b\u1ed5 huy\u1ebft, ch\u1ed1ng kh\u1ed1i u, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1eddng &#8230; <a title=\"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/\" aria-label=\"\u0110\u1ecdc th\u00eam v\u1ec1 B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p\">\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-315","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-duoc-lieu"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p - Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p - Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"T\u00f3m t\u1eaft (Abstract) Ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u00e3 qua b\u00e0o ch\u1ebf c\u1ee7a Polygonum multiflorum Thunb. (H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4), v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh bao g\u1ed3m nh\u00f3m stilben (stilben glycosid), anthraquinon, flavonoid, alkaloid, acid phenolic,\u2026 v\u00e0 c\u00f3 c\u00e1c t\u00e1c d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd nh\u01b0 ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a, b\u1ed5 huy\u1ebft, ch\u1ed1ng kh\u1ed1i u, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1eddng ... \u0110\u1ecdc ti\u1ebfp\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-24T04:14:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-24T04:16:30+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u0110\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"29 ph\u00fat\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f9801e41027b8153d0f0f74596e4a81d\"},\"headline\":\"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p\",\"datePublished\":\"2026-01-24T04:14:37+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-24T04:16:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\\\/\"},\"wordCount\":7446,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"D\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u\"],\"inLanguage\":\"vi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\\\/\",\"name\":\"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p - Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-01-24T04:14:37+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-24T04:16:30+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f9801e41027b8153d0f0f74596e4a81d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Trang ch\u1ee7\",\"item\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/\",\"name\":\"Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe\",\"description\":\"Cung c\u1ea5p th&ocirc;ng tin v\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe, thu\u1ed1c, d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u, th\u1ea3o d\u01b0\u1ee3c v&agrave; b\u1ec7nh h\u1ecdc\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f9801e41027b8153d0f0f74596e4a81d\",\"name\":\"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4c148d4ae46b61699f08169e0eddd44d0d22e5b0c7e038e4a6b86f6f5c55c566?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4c148d4ae46b61699f08169e0eddd44d0d22e5b0c7e038e4a6b86f6f5c55c566?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4c148d4ae46b61699f08169e0eddd44d0d22e5b0c7e038e4a6b86f6f5c55c566?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i\"},\"description\":\"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i Founder thuoc115.com Gi\u00e1o s\u01b0 t\u00ecnh y\u00eau giaosutinhyeu.com \u0110i\u1ec7n tho\u1ea1i 0936700000 Chuy\u00ean gia \u0110\u00f4ng y c\u1ed5 truy\u1ec1n, 25 n\u0103m kinh nghi\u1ec7m\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/thuoc115.com\\\/suckhoe\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p - Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p - Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe","og_description":"T\u00f3m t\u1eaft (Abstract) Ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u00e3 qua b\u00e0o ch\u1ebf c\u1ee7a Polygonum multiflorum Thunb. (H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4), v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh bao g\u1ed3m nh\u00f3m stilben (stilben glycosid), anthraquinon, flavonoid, alkaloid, acid phenolic,\u2026 v\u00e0 c\u00f3 c\u00e1c t\u00e1c d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd nh\u01b0 ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a, b\u1ed5 huy\u1ebft, ch\u1ed1ng kh\u1ed1i u, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1eddng ... \u0110\u1ecdc ti\u1ebfp","og_url":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/","og_site_name":"Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe","article_published_time":"2026-01-24T04:14:37+00:00","article_modified_time":"2026-01-24T04:16:30+00:00","author":"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u0110\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi":"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i","\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc":"29 ph\u00fat"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/"},"author":{"name":"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i","@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/#\/schema\/person\/f9801e41027b8153d0f0f74596e4a81d"},"headline":"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p","datePublished":"2026-01-24T04:14:37+00:00","dateModified":"2026-01-24T04:16:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/"},"wordCount":7446,"commentCount":0,"articleSection":["D\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u"],"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/","url":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/","name":"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p - Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe","isPartOf":{"@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/#website"},"datePublished":"2026-01-24T04:14:37+00:00","dateModified":"2026-01-24T04:16:30+00:00","author":{"@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/#\/schema\/person\/f9801e41027b8153d0f0f74596e4a81d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/bao-che-ha-thu-o-tong-hop-phuong-phap\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Trang ch\u1ee7","item":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"B\u00e0o ch\u1ebf H\u00e0 th\u1ee7 \u00f4 t\u1ed5ng h\u1ee3p ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/#website","url":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/","name":"Th\u00f4ng tin s\u1ee9c kh\u1ecfe","description":"Cung c\u1ea5p th&ocirc;ng tin v\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe, thu\u1ed1c, d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u, th\u1ea3o d\u01b0\u1ee3c v&agrave; b\u1ec7nh h\u1ecdc","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/#\/schema\/person\/f9801e41027b8153d0f0f74596e4a81d","name":"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4c148d4ae46b61699f08169e0eddd44d0d22e5b0c7e038e4a6b86f6f5c55c566?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4c148d4ae46b61699f08169e0eddd44d0d22e5b0c7e038e4a6b86f6f5c55c566?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4c148d4ae46b61699f08169e0eddd44d0d22e5b0c7e038e4a6b86f6f5c55c566?s=96&d=mm&r=g","caption":"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i"},"description":"Th\u1ea1c s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u0103ng H\u1ea3i Founder thuoc115.com Gi\u00e1o s\u01b0 t\u00ecnh y\u00eau giaosutinhyeu.com \u0110i\u1ec7n tho\u1ea1i 0936700000 Chuy\u00ean gia \u0110\u00f4ng y c\u1ed5 truy\u1ec1n, 25 n\u0103m kinh nghi\u1ec7m","sameAs":["https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe"],"url":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/315","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=315"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/315\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":318,"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/315\/revisions\/318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thuoc115.com\/suckhoe\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}