U xơ tử cung là những khối tăng sinh lành tính (không phải ung thư) trong tử cung. Đây là loại khối u thường gặp nhất trong vùng chậu của phụ nữ, xuất hiện ở khoảng 1 trong 4–5 phụ nữ trên 35 tuổi. Mặc dù nhiều phụ nữ có u xơ nhưng không nhận biết được, các khối u này vẫn có thể gây ra triệu chứng hoặc vấn đề sức khỏe tùy theo kích thước, số lượng hoặc vị trí của chúng.
Các triệu chứng thường gặp bao gồm: kinh nguyệt kéo dài hoặc ra kinh nhiều lần hơn, rong kinh, đau bụng kinh, cảm giác đè ép vùng bụng dưới, vô sinh hoặc sảy thai. Những phụ nữ có các triệu chứng này có thể cần điều trị.
U xơ tử cung có thể được điều trị bằng phẫu thuật, như bóc nhân xơ (loại bỏ khối u nhưng vẫn bảo tồn tử cung) hoặc cắt tử cung. Một phương pháp khác là nút mạch động mạch tử cung, nhằm làm tắc các mạch máu nuôi tử cung. Ngoài ra, các thuốc như chất đồng vận hormone giải phóng gonadotropin (GnRH agonists) có thể được sử dụng để làm nhỏ khối u và kiểm soát tình trạng chảy máu.
Các chế phẩm thảo dược thường được sử dụng như một lựa chọn thay thế cho điều trị bằng thuốc, phẫu thuật hoặc kết hợp cả hai. Tổng quan hệ thống này bao gồm 21 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên với 2222 phụ nữ bị u xơ tử cung. Hiện chưa có bằng chứng về hiệu quả của các chế phẩm thảo dược trong việc giảm triệu chứng, do không có thử nghiệm nào đánh giá đầy đủ vấn đề này.
So với thuốc điều trị thông thường, một chế phẩm thảo dược là Tripterygium wilfordii có thể có tác dụng tốt hơn trong việc giảm thể tích u xơ tử cung. Năm loại thuốc thảo dược khác cho thấy hiệu quả tương đương thuốc điều trị thông thường trong việc làm giảm thể tích khối u. Bài thuốc Quế chi phục linh hoàn (Guizhi Fuling formula) cho thấy hiệu quả giảm thể tích u xơ rõ rệt hơn khi dùng kết hợp với mifepristone so với chỉ dùng mifepristone đơn thuần.
Việc kết hợp bài thuốc Quế chi phục linh hoàn (Guizhi Fuling formula) với mifepristone cho thấy hiệu quả giảm thể tích u xơ lớn hơn (MD −1,72; CI 95% −2,42 đến −1,02; 7 thử nghiệm) và giảm kích thước tử cung (MD −31,63; CI 95% −54,58 đến −8,68; 3 thử nghiệm) so với chỉ dùng mifepristone đơn thuần.
Thành phần
Quế chi, Phục linh, Mẫu đơn bì, Bạch thược, Đào nhân
Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng này có quy mô nhỏ và chất lượng nghiên cứu thấp. Trong số 21 thử nghiệm được đưa vào phân tích, 13 thử nghiệm có báo cáo tác dụng không mong muốn của các chế phẩm thảo dược, ghi nhận một số vấn đề nhẹ như khó chịu dạ dày, buồn nôn, bốc hỏa và chán ăn, nhưng không phát hiện tác dụng phụ nghiêm trọng.
Do đó, hiệu quả của các chế phẩm thảo dược trong điều trị u xơ tử cung vẫn chưa được khẳng định trong tổng quan này và cần được nghiên cứu thêm bằng các thử nghiệm lớn, có chất lượng cao.
https://www.cochrane.org/hr/evidence/CD005292_herbal-preparations-treatment-women-uterine-fibroids
Các bài thuốc khác
Cung lưu tiêu (Gongliuxiao Capsule), Cung lưu thanh (Gongliuqing Capsule), Đan biệt (Danbie Capsule), Cung lưu ninh (Gongliuning Capsule) và Tiêu kết an (Xiaojiean Capsule).
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34678886
Gongliuqing Capsule Cung lưu thanh
Đại hoàng chế, địa long, đỉa, đào nhân, phấn hoa, hoàng cầm, chỉ xác (cam đắng non), mẫu lệ, sinh địa, bạch thược và cam thảo.
https://www.echemi.com/drugs/drug25051625797-gongliuqing-capsule-037g-per-tablet-353.html
Cung lưu tiêu (Gongliuxiao Capsule)
Mẫu lệ, hương phụ (đã chế), trùng kén (trichogramma), nghệ, địa miết trùng (giun đất), cỏ hạc thảo (crane grass), đảng sâm, bạch truật, bạch hoa xà thiệt thảo, mẫu đơn bì và ngô thù du.
https://www.chinesemedicine.store/gongliuxiao-capsule